Küçük Albert Deneyi

Little Albert Experiment diye geçer. sosyal-psikoloji deneyleri içinde bir dönüm noktası olmakla birlikte, en çok ses getiren deneylerden biridir.

Bir hastanede görevli olan iki adet araştırmacı, aynı hastanede çalışan bir hemşirenin çocuğu üzerinde gerçekleştirdikleri bu deneyde bilim dünyasını ayağa kaldırmışlardır. bu deney şöyledir:

Adı Albert olan küçüğe oyun odasında oynarken, bir adet beyaz fare getirilir. çocuk olanlardan habersiz fare ile oynamaya başlar ve fare ile acayip iyi geçinir. onu gördüğünde çığlıklar atıp sevinmeye başlar. o gün öylece geçer. sonraki gün, iki zeki amcamız küçük Albert fareye her elini atışında arkasından iki adet demir çubuğa şiddetlice vurarak ses çıkartırlar. Albert korkup ağlamaya başlar. Albert’ın fareye her elini atışında olay tekrarlanır. artık Albert fare oyun odasından içeri girdiğinde ağlamaya başlar. zeki amcalarımız da deneyi ileri bir noktaya taşıyıp beyaz bir tavşan getirirler. Albert tavşanı görünce de ağlamaya başlar. sonra, tavşan ve fare gönderilip iki zeki amcamız beyaz kürklü kıyafetler giyip çocuğun yanına giderler ama ne fark! Albert gene ağlar. sonra olaylardan haberdar olan anne iki doktoru şikayet edip hastaneden ve şehirden ayrılır.

Küçük Albert’a ne olduğu bugün hala bir soru işaretidir ama iki doktor deneyi açıkladıkları yıllarda büyük bir yaylım ateşine tutulmuşlardır. çünkü deneyden;

1. Annenin haberi yoktur.
2. Albert çok küçüktür.
3. Albert psikolojik sorunlar yaşayacaktır.

Şartlanmışlık üzerine bir dönüm noktası sayılan bu salakça deney Albert’ın psikolojisini alt üst etmekle kalmamış etik değerleri ayaklar altına almıştır.